RBM Mühendislik · Tesisat Proje Çizimi
Acil tahliye planı, yangın, deprem veya kimyasal sızıntı gibi acil durumlarda yapı içerisindeki kişilerin en güvenli ve hızlı şekilde dışarıya ulaşmasını sağlayan teknik krokilerdir. Tesisin mimari yapısı ve güvenlik ekipmanlarının konumu analiz edilerek, ilgili yönetmeliklere uygun, anlaşılır ve yönlendirici tahliye planları hazırlanır. Bu planlar, işletmelerin acil durum hazırlık süreçlerini tamamlayan kritik bir dokümantasyondur.
İçerik tarihi: · Hazırlayan: RBM Mühendislik içerik çalışması
Hizmet kapsamı için teklif isteyin
Acil tahliye planı, bir yapının iç mekan yerleşimini, acil çıkış kapılarını, yangın söndürme ekipmanlarını ve toplanma alanlarını gösteren görselleştirilmiş teknik dokümandır. İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik kapsamında, tüm işyerleri için hazırlanması yasal bir zorunluluktur. Bu dokümanlar, acil durum anında çalışanların ve ziyaretçilerin paniğe kapılmadan binayı terk etmelerini sağlamak amacıyla, binanın kolayca görülebilir noktalarına asılmak üzere tasarlanır.
Planın temel amacı, yapı içerisindeki kişilerin en yakın çıkış noktasına yönlendirilmesi ve acil durum ekipmanlarının yerlerinin hızlıca tespit edilmesidir. İşletmelerin büyüklüğüne ve faaliyet alanına bakılmaksızın, her türlü kapalı alan için bu planların oluşturulması, iş güvenliği mevzuatının temel gerekliliklerinden biridir.
[2]Hazırlık süreci, yerinde yapılan teknik inceleme ile binanın mimari projesinin karşılaştırılmasıyla başlar. 'Buradasınız' noktası, kaçış yolları, yangın butonları, söndürücüler ve elektrik/doğalgaz kesme noktaları standart sembollerle kroki üzerine işlenir. Saha çalışması sırasında binanın mevcut durumu ile mimari projeler arasındaki uyumsuzluklar tespit edilir ve planlar bu güncel veriler ışığında revize edilir.
Çizimlerde, yönlendirme levhalarının ve acil çıkış kapılarının yönetmeliklerde belirtilen standartlara uygunluğu esas alınır. Her bir kat için ayrı ayrı hazırlanan planlar, binanın tahliye stratejisine uygun olarak kurgulanır. Bu süreç, bir mühendislik hizmeti olup, binanın güvenlik altyapısının teknik analizi ile projelendirilmesini kapsar.
[2]Planlar, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve ilgili iş sağlığı mevzuatına göre hazırlanır. Çizimlerde kullanılan semboller, Türkiye'de zorunlu olan Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği (ilgili teknik kriterler uyumlu) esas alınarak seçilir. Bu standartlar, acil durum anında hızlı karar verilmesini sağlayan görsel dilin evrenselliğini garanti altına alır.
Uygulama sınırları, binanın kullanım amacı ve yangın yükü gibi faktörlere göre değişiklik gösterir. Yönetmeliklerde belirtilen kaçış mesafeleri ve çıkış genişlikleri, planın teknik doğruluğunu belirleyen temel kriterlerdir.
[2] [3]Hizmet süresi ve maliyeti; tesisin toplam kapalı alanı, kat sayısı, mimari karmaşıklık, mevcut güvenlik ekipmanlarının yoğunluğu, saha erişim koşulları ve mevcut mimari belge durumu gibi değişkenlere bağlıdır. Saha incelemesi sırasında tespit edilen eksikliklerin giderilmesi veya güncel mimari projenin temin edilmesi süreci etkileyebilir.
Fiyatlandırma, tesisin ölçeğine ve ihtiyaç duyulan plan sayısına göre belirlenir. Hizmetin kapsamı, saha verilerinin doğrulanması ve yönetmeliklere uygunluk analizini içerir; ancak bu süreç resmi bir kamu denetimi değil, teknik bir projelendirme hizmetidir.
[2]İşletmeler, acil durum planlarını güncel tutmakla yükümlüdür. Yapılan her türlü tadilat veya yerleşim değişikliği, tahliye planlarına yansıtılmalıdır. Denetimler sırasında, planların sahada asılı olması ve güncel durumu yansıtması kontrol edilir. Eksik veya hatalı planlar, iş güvenliği denetimlerinde uygunsuzluk olarak değerlendirilir.
Yönetmeliklere uygun olmayan planlar, acil durumlarda yanlış yönlendirmeye sebep olabilir. Bu nedenle, planların binadaki değişikliklere göre güncellenmesi işletme sahiplerinin sorumluluğundadır.
[2]Tahliye planlarında kullanılan semboller, Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği'ne uygun olarak belirlenir. Yangın söndürme cihazları, acil çıkış kapıları ve toplanma alanları için kullanılan işaretler, herkes tarafından kolayca anlaşılacak şekilde yerleştirilir.
Teknik çizimlerde kullanılan ölçekler, binanın büyüklüğüne göre ayarlanır. Planın asılacağı yerin yüksekliği ve aydınlatma durumu, okunabilirliği artırmak için dikkate alınmalıdır.
[2]Saha incelemesi, planın doğruluğunu teyit etmek için yapılan teknik bir veri toplama sürecidir. Mimari projede görünen bir kapının sahada kilitli veya engelli olması, planın işlevselliğini yitirmesine neden olur. Bu nedenle, saha verileri ile proje verilerinin birebir örtüşmesi gerekir.
İnceleme sırasında, yangın ekipmanlarının yerleri ve kaçış yollarının durumu fiziksel olarak kontrol edilir. Tespit edilen uygunsuzluklar, planın nihai haline geçilmeden önce raporlanır. Bu süreç, işletmenin acil durum hazırlık seviyesini yükselten bir mühendislik çalışmasıdır.
[2]| Kontrol | Yöntem | Neden önemli? |
|---|---|---|
| Acil çıkış kapısı yönlendirmeleri | Görsel inceleme ve mimari proje karşılaştırması | Kaçış güzergahının engelsiz ve doğru yönlendirilmiş olması gerekir. |
| Yangın söndürme ekipmanı yerleşimi | Saha doğrulama | Ekipmanların plan üzerinde işaretlenen yerlerle fiziksel uyumu kontrol edilir. |
| Toplanma alanı işaretlemesi | Yerleşim planı analizi | Tahliye sonrası güvenli bölgenin belirlenmiş olması şarttır. |
| Elektrik ve gaz kesim noktaları | Tesisat incelemesi | Acil durumda müdahale edilecek ana vanaların ve panoların plan üzerinde gösterimi. |
| Sembol standardı uygunluğu | Doküman incelemesi | Kullanılan sembollerin Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği'ne uyumu. |
Aşağıdaki örnekler açıklayıcı senaryolardır. Belirli bir tesiste alınmış muayene sonucu değildir; kusur kararı ekipmana uygulanabilen güncel kontrol kriterine göre verilir.
Türkiye'deki tüm yapıların yangın güvenliği ve tahliye gereklilikleri. [2]
Acil durum işaretleri ve sembol standardı. [2]
Standart kapsam özetleri, standardın tam metninin veya Türkiye'deki güncel kabul durumunun yerine geçmez. Uygulanabilir baskı ve teknik kriter, işin kapsamı belirlenirken teyit edilir.
İstanbul hizmet planlaması tesisin konumu, erişim koşulları, kapsamı ve çalışma saatleri dikkate alınarak yapılır.
Kirazlı Merkez Cd. No:51-A, Bağcılar / İstanbul · +905383639585
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik uyarınca, binada yapılan tadilatlar, oda yerleşim değişiklikleri veya yangın güvenlik ekipmanlarının yerinin değişmesi durumunda planlar derhal güncellenmelidir. Değişiklik olması durumu esas alınmalıdır. [2]
Binanın güncel mimari projesi (DWG veya PDF formatında), yangın söndürme sistemi projesi ve acil durum çıkış noktalarını gösteren kroki taslağı gereklidir. Eksik belge durumunda saha ölçümleri ile veriler tamamlanabilir. [2]
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği (ilgili teknik kriterler) esas alınarak, Türkiye mevzuatına uygun şekilde hazırlanır. [2]
Tespit edilen uygunsuzluklar (kapalı çıkışlar, eksik ekipman) giderilmeden planın nihai hali onaylanmaz. Düzeltme sonrası tekrar saha kontrolü yapılır. Uygunsuzlukların giderilmesi, can güvenliğini sağlamak için kritik bir adımdır. [2]
Acil tahliye planları için mevzuatta sabit bir periyot yoktur; binada değişiklik olması durumunda güncellenmesi esastır. Planların güncelliği ve okunabilirliği düzenli olarak denetlenmelidir. [2]
Fiyatlar; tesisin kapalı alanı, kat sayısı, mimari yapının karmaşıklığı, saha incelemesi için harcanacak mühendislik süresi ve yeniden kontrol ihtiyacına göre hesaplanır. Net bir fiyatlandırma için tesisin mimari verileri üzerinden ön değerlendirme yapılması gereklidir. [2]
Yeniden kontrol, tespit edilen uygunsuzlukların giderilip giderilmediğini doğrulamak için yapılır. Planın sahayı tam olarak yansıtması ve güvenli bir tahliye süreci sunması için bu doğrulama şarttır. [2]
Türkiye periyodik kontrol mevzuatı; ekipman kapsamı, yetki, sözleşme, rapor ve kusur değerlendirmesi. Güncel ekler ve ekipmana özgü Bakanlık kriteri esas alınır. Kaynak inceleme tarihi: 2026-09-16.
Türk yangın mevzuatının anlaşılmasına yardımcı kılavuz duyurusu; tek başına tüm teknik maddelerin kanıtı değildir. Kaynak inceleme tarihi: 2026-09-16.
EN 12845 sprinkler ve EN 54 yangın algılama standardı ailelerinin genel kapsamı. İngiliz ulusal kuralları Türk mevzuatı değildir. Kaynak inceleme tarihi: 2026-09-16.